اصطلاحات نجوم از کتابهاي زير گرفته شده است:
1- نجوم به زبان ساده، نوشته ماير دگاني
2- شناخت فضا و منظومه شمسي، گزيده دانشنامه ناسا
انفجار بزرگ- Big Bang
2-تئوري بيگ بنگ برجسته ترين تئوري علمي است که تاکنون در مورد پيدايش جهان ارائه شده است. طبق اين نظريه جهان هستي بين 10 تا 20 ميليون سال پيش با انفجاري که تمام مواد تشکيل دهنده جهان را به هم سو پرتاب کرد، به وجود آمده است.
ابر اورت- Oort Cloud
1- ابري متشکل از هسته هاي ستاره هاي دنباله دار بي شمار است که منظومه شمسي را تا فاصله يک سال نوري احاطه کرده است. هرگز به طور مستقيم مشاهده نشده است ولي قرائن مختلفي دال بر وجود آن است. منشاء ستاره هاي دنباله دار از ابر اورت است.
2- مجموعه اي از اجرام در فاصله اي هزار برابر فاصله پلوتو از خورشيد که مانند کره اي منظومه شمسي را در بر گرفته است.
ابر نو اختر- Supernova
1- ستاره اي که روشني اش به ناگاه تا يک ميليون مرتبه افزايش پيدا مي کند. شبيه به نو اختر است ولي افزايش روشني آن بسي بيشتر است و هرگز کاملا به روشني اوليه اش باز نمي گردد.
2- ابر نو اختر، نوعي انفجار نادر عظيم ستاره اي است که بر اثر اين انفجار نور کم دوام، اما بينهايت در خشاني توليد مي شود. انرژي که از انفجار هر ابرنو اختر آزاد مي شود، مي تواند ده ها هزار سياره نظير زمين را ويران کند. در دل اين انفجارها عناصر به وجود آمده درون ستارگان، در فضاي ميان ستاره اي منتشر مي شوند تا در آنجا به ستارگان و سيارات تازه تبديل شوند. اتمهاي کربن که بخشي از مولکولهاي تشکيل دهنده حيات هستند، براي نخستين بار در داخل ستارگان ايجاد شده اند.
ابرهاي ماژلان- Magellanic Clouds
1- اين ها ابر نيستند، بلکه کهکشان اند. دو کهکشان نسبتا نزديک که در نيمکره جنوبي ديده مي شوند. شکل آنها نامنظم است و نام آنها از ماژلان، سياح پرتقالي که براي نخستين بار شرحي درباره آنها نوشت گرفته شده است.
اخترنما- Quazar
1- نام متداول اجرام شبه ستاره اي. اخترنماها اجرام فوق العاده درخشاني(درخشان ترين اجرام شناخته شده) هستند به فواصل بسيار زياد (دورترين اجرام شناخته شده) که مقدار عظيمي انرژي توليد مي کنند. سرشت واقعي اخترنماها هنوز تحت بررسي و مطالعه است.
اختفا-Occultation
1- پنهان شدن يک ستاره يا يک ستاره در پشت ماه. اصطلاح اختفا به هر موردي نيز اطلاق مي شود که جرم نجومي بزرگي ميان جرم کوچک و ناظر حايل مي شود.
اختلاف منظر- Parallax
1- جابجا شدن ظاهري يک شي نسبت به زمينه اش که معلول جابجا شدن ناظر باشد. ناظر A ستاره را در ناحيه a از آسمان مي بيند. ناظر B همان ستاره را در ناحيه b مي بيند.
ازن- Ozone
2- حدودا 48 کيلومتر بالاتر از سطح زمين، لايه ثابتي به نام استراتوسفر يا هواکره وجود دارد. هواکره شامل لايه اي است که در آنجا پرتوهاي فرابنفش تابيده شده از خورشيد، با مولکولهاي هوا برخورد کرده و گازي به نام ازن توليد مي شود. ازن از ورود پرتوهاي زيانبار فرابنفش به سطح زمين جلوگيري مي کند.
اسپاتنيک-Sputnik
2- اولين ماهواره مصنوعي که توسط اتحاد جماهير شوروي در سال 1957 به فضا پرتاب شد.
اسید آمینه- Amino Acid
2- در شیمی به هر مولکولی که شامل گروه های کاربردی آمینه و اسید کربو کسیلیک است، اسید آمینه گفته می شود. در ساختار کائنات و بالطبع سیارات، مولکولهای پیچیده کربن و اسیدهای آمینه، دو رکن اصلی تشکیل حیات هستند. با انتشار دقیق و ترکیب این اجزاء و ذرات اولیه، طبیعت قادر به ساخت DNA ، شالوده اساسی حیات و زندگی در کره زمین گردیده است.
اليمپوس-Olympus
2- مريخ بزرگترين کوه هاي آتشفشاني موجود در منظومه شمسي را در خود جاي داده است. بلندترين آنها اليمپوس ارتفاعي معادل 27 کيلومتر و قطري به انداره 600 کيلومتر دارد که با دشتهاي مسطح احاطه شده است.
افق رويداد- Event Horizon
1- مزر يک سياه چاله. در يک سياه چاله غير دوار، افق رويداد کروي است که شعاع آن برابر با شعاع شوارتزشيلد سياه چاله است. اين سطح حدي را مشخص مي کند که درآن سرعت گريز يک جرم رمبنده برابر با سرعت نور مي شود و در نتيجه هيچ اطلاعاتي از آن نمي تواند به بيرون برسد.
انتقال به سرخ- Red Shift
1- انتقال همه خطوط طيفي به جانب طول موجهاي بلندتر، که در همه کهکشانها مشاهده شده است. انتقال به مکان سرخ کهکشاني معلول انبساط جهان است. انتقال به مکان سرخ گرانشي معلول جرم زياد جسم گسيل کننده است.
اوج- Apogee
2- قسمتی از مدار ماه که بیشترین فاصله از زمین یعنی 405/500 کیلومتر را دارد.
باد خورشیدی- Solar Winds
1- موادی که بیشتر پروتون و الکترون اند و از خورشید به فضا جریان دارند. خورشید به طور عادی در هر ثانیه میلیونها تن از جرم خود را به علت باد خورشیدی از دست می دهد.
2- لایه های بیرونی خورشید داغ و متلاطم است. گازهای داغ و ذرات باردار پیوسته از این لایه به فضا متساطع می شوند. این جریان گازها و ذرات، بادهای خورشیدی را ایجاد می کنند که بر همه چیز در منظومه شمسی می وزند.
بازالت- Basalt
2- زمین دارای دو نوع پوسته است. زمین های خشک قاره ها که اغلب از گرانیت و سیلیکات ساخته شده اند و کف اقیانوسها که از ترکیبات تیره متراکم سنگهای آتشفشانی با نام بازالت پوشیده شده اند.
پایونیر- Payonir
1- نامی که بر نخستین دسته از سفینه های بی سرنشین فضاپیمای امریکا نهادند. این سفینه ها از نظر فن پرتاب و هدایت سفینه های مارینر، رینجر و سرویور بسیار حائز اهمیت بودند.
توسط: سید روح الله معصومی
